Paylaşım için teşekkürler 

Teşekkürler.

 TESBİH NEDİR…?
 
 İslâm âleminde tesbih, Allāhın Esmaü-l Hüsnâsını yâni Güzel İsimlerini ibâdet amacıyla ve belirli bir sayıda zikretmek için kullanılan ve hemen hemen her sofu müslümanın cebinde taşıdığı pratik bir araçtır. Aynı boyutları ve aynı şekli haiz 33, 99, 500 ya da 1000 adet dânenin (tânenin), en basit hâliyle, iki ucu biribirine düğümlü bir ipe dizilmesinden oluşur. 500lük ve 1000lik tesbihler, eskiden tekkelerde ve daha çok toplu zikirlerde kullanılırdı.(Has tesbih)
 
 "Tesbih çekmek": baş ve işâret parmaklarının orta parmak üzerine yerleştirilen tesbihin tânelerini bileğe doğru hareket ettirmesiyle senkronize olarak Allāhın Güzel İsimlerinden birini hafî (içinden) ya da cehrî (sesli) olarak herbir tânede tekrarlamak anlamındadır. Fakat tesbihin muhtelif parçalarının tornada çekilerek yapılmasından ötürü bu imâlât işlemine de "tesbih çekmek" denilmektedir.  (Has tesbih)
 Tesbihin tâneleri genellikle kürevî (küresel, yuvarlak), beyzî (elipsoidal), şalgamî, üstüvânevî (silindirik) ve armudî olur. Çokyüzlü kristal gibi fasetalı ya da farklı estetik biçimlerde oymalı, daha fantezi biçimlerde olanları da vardır.
 
 Tesbihin, tesbihçinin sanatini sergileyen en önemli parçası tânelerin dizili olduğu ipin iki ucunun buluştuğu yerdeki imâmedir. Bu, tesbihin zarîf görünmesini sağlamak üzere genellikle tânelerin uzunluğundan 4 ilâ 7 misli daha uzun tutulan ve dönel simetriyi haiz olan bir parçadır. Boğumlarından birinde hareket edebilen bir, iki ya da üç adet halka da bulunabilir. İmâmenin altındaki iki delikten girip de üstündeki tek delikten çıkan tesbih ipinin iki ucu helezonî biçimde burulur. Bu ipe birkaç adet (genellikle üç adet) küçük ve ip üzerinde kayamayacak kadar ip deliği dar tutulmuş olan tâne daha eklenir. İki ucu burulmuş olan ipin bittiği yere hâtime (ya da tepelik) denilen, şekli tânelerinkinden farklı bir parça ilâve edilir. Hâtimenin üstündeki konik deliğe tıpatıp oturan, çivi denilen ve alt tarafı aynı konik şekli haiz olan kısım ise tesbih ipinin iki ucunun rabtedildiği kilit noktasıdır. Zamanımızın büyük tesbihçilerinden Neyzen Niyâzi Sayın "çektiği" bâzı tesbihlerde imâmeden sonra ve hâtimeden önce birer de Mevlevî Sikkesi şeklinde iki parça ilâve etmektedir. Bâzı tesbihlerin ucuna ibrişimden, ipekten, gümüş ya da altın tellerden yapılmış bir püskül takılır ki buna da kamçı denilmektedir.  (Has tesbih)
 
 Tesbihin diğer parçaları ise durak (ya da nişâne) ve puldur. Durak ya da nişâne 99luk tesbihlerde 33. ve 66. tânelerden sonra konulan ve tesbihin dışına doğru sarkan özel şekilli parçalardır. Bunlar 99luk bir tesbihi 3 adet 33lük kısma ayırırlar. Bâzen üzerilerinde hareketli halkalar da bulunur. İşin tasavvufî derinliğine vâkıf tesbihçiler 33lük tesbihlerde yassı bir parça olan pulu "Pençe-i Âl-i Abâ"ya yâni Hz Peygamberin Ehl-i Beytine delâlet etmek üzere imâmeden itibâren her iki yanda 5., ve 99luk tesbihlerde de "Oniki İmâm"a delâlet etmek üzere imâmeden itibâren her iki yanda 12. tânelerden sonra koyarlar. Bu âdetin dışında, pulları 7. ya da 11. tânelerden sonra koyanların sayısı fazladır.
 
 Çeşitli maddelerden tesviye edilmiş olan tesbih tânelerinin çapı genellikle 4 ilâ 10 mm arasında olur. Daha büyük çaplı tâneleri olan tesbihler de vardır ama bunların pratik bir faydası yoktur. Ya süs için ya da kolleksiyonlar için yapılırlar. Tâneleri küçük olan tesbihlere, halk arasında, "Zenne (ya da Kadın) Tesbihi" denir.  (Has tesbih)
 
 Tesbihçilik tıpkı hat sanati, ebrû sanati gibi Türklerin elinde ve ustalığında XIX. yüzyılda şâhikasına erişmiş bir sanattir. Bu sanatin elimizdeki en eski örnekleri maalesef XVII. yüzyıldan önceye ulaşmamaktadır.
DEVAMI İCİN AŞAĞIDAKİ LİNKE BAKINIZ......
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor. Üye Ol ya da Giriş Yap


 

verdiğin bilgi icin teskkur ederim makaleyi ben yazdım demedimki zaten ama iyi oldu sitemdede yazının altına bu bilgiyi girim ayrıca uzun zamn demissin ama Tesbih nedir .? diye acılan bu konu başlığındaki fromda görmediğim icin ekledim senin bilgin cok anladığım kadarıyla sende farklı bilgiler varsa paylaşkı benim gibi bilgisizler böyle büyük bi hata yapmasın