Amerika'lı koleksiyoner ve küratörlerin yıllar önce kullanıp şimdilerde terkettikleri klasik test materyallerinden sadece birisidir Bernstein-A test kiti. Günümüzde ucuzlamaya başlayan FTIR spektroskopi tekniğine yönelen müzeler ve koleksiyonerler için bu test kiti sıradanlaşmış durumdadır. Bu test kiti ile ilgili temel kaynak 1920'li yıllarda Amerika'da yayınlanan "Oil & colour chemistry monographs" yayınları ve sentetik reçineler için klasikleşmiş olan "The chemistry of the natural & synthetic resins" adlı kitaptır.Thomas Hedley Barry, Alan A.Drummond, Robert Selby Morrell tarafından yazılmıştır. Aşağıda parantez içinde verdiğim sayılar bu kitabın sayfa numaralarını göstermektedir.
1920'li yıllarda üretilen fenolik reçineleri diğer reçinelerden ayırmak, saflıklarını pratik olarak belirlemek ve hangi sürede kararacaklarını belirlemek amacıyla Amerika'da bazı testler geliştirilmiştir.(11) Bu testlerin temel mantığı, reçinedeki fenol miktarı arttıkça daha fazla renk değişimi veren kimyasal maddeleri kullanmaya dayanıyordu. Uygulanan en klasik yöntem bazik ortamda potasyum permanganatın fenolle verdiği reaksiyon sonucu elde edilen renk değişimini gözlemekti.(11) Çünkü fenol miktarı arttıkça reçine daha hızlı kararıyordu. Yine, yeni üretilmiş bir reçinenin renk değiştirme potansiyelini öğrenmek için İyot çözeltileri kullanılmaya başlandı.(70)
Bakalit ile SK arasındaki temel farklardan biri de SK'nın zamanla dış yüzeyinde oluşan kırmızı bordo renkli tabakadır. Bakalitteki ve katalindeki yüzeysel renk değişimi sararmadan öteye geçmez. SK'ların yüzeyinde görülen bu renk değişimi o zamanlar istenmeyen bir özellikti ve reçineleri satın alan şirketler olumsuz bir özellik olarak gördükleri bu değişimi önceden tesbit etmek için test yöntemleri geliştirmişlerdi. Bunlardan en ilginci nikel sülfatla modifiye edilmiş iyot çözeltisiydi (160) Üzerinde çalışılmaya değer olan bu test yönteminde potasyum iyodür çözeltisi içinde iyot çözülüyor daha sonra da içine nikel sülfat atılıyordu. Hazırlanan bu sıvının ömrü 3 aydı. 3 ay sonra tekrar hazırlanması gerekiyordu. (160)
Gelelim benim macerama. Tanıştığım bir kaç tesbih ustasının yönlendirmesiyle orijinal SK'ların özelliklerini tabiri caizse "adam gibi" açıklayacak, orijinalliği garanti edilmiş olan SK tesbihlerin satışını sağlayacak ve eşi çalışmayan üç çocuklu bir öğretmenin (benim) çorbasının kaynamasına yardım edecek bir site kurmaya giriştim.(Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor.
Üye Ol ya da
Giriş Yap) Turkticaret.net'e 30 TL. verip isim hakkını aldım ve 5 sayfalık bedava site şablonlarını kullanarak halihazırdaki siteyi kurdum. Gel zaman git zaman, bir çok ticari ruhsat vs. engeliyle karşılaştım ve site üzerinden para kazanma fikrini askıya aldım. Siteyi tek sayfaya düşürdüm ve burada yazmaya başladım.
Testlerle ilgili maceram ise Amerikan menşeli Bernstein-A test kitini binbir zorlukla edinmekle başladı.Yukarıda sözünü ettiğim ikinci test yöntemi için gereken nikel sülfat günümüzde nikelaj kaplamada yaygın olarak kullanılan bir kimyasal. İyot çözeltisi olarak tentürdiyot olarak bilinen dezenfektanı da rahatlıkla kullanabilirdim. Kimyasalları elde etmek kolaydı ama oranları hakkında sıkı bir çalışma gerekiyordu. Yeni test kitine ihtiyaç yoktu ve benim elimde Amerikan menşeli orijinal Bernstein-A test kiti vardı.Bu kitin içeriği hakkındaki en sağlam bilgileri briç kulübünde tanıştığım bir kimya mühendisi arkadaştan edindim. Test kitinin temel mantığını yukarıda anlatmaya çalıştım. Ancak test kitinin sonuçları hakkında çok ilginç bilgilere ulaştıkça bu test kitinin öyle sıradan bir test kiti olmadığını farketmeye başladım. Şöyle ki; Leo Hendrik Baekeland, ürettiği plastiklerin aynısını kendinden izinsiz olarak üreten değişik firmalara davalar açmış ve kendi ürettiği plastiklerin özelliklerinden birinin de potasyum hidroksitle muamele edildiğinde mor renk vermesi olduğunu mahkeme tutanaklarına geçirmiş. New York bölge mahkemesinin (1910-1925) tutanaklarında olduğunu öğrendiğim bu bilgi meğerse yıllardır Amerika'da kullanılan çok standart bir test yönteminin ana fikriymiş. 1930'dan sonra patent savaşları sona erdiği için bu yöntem unutulmuş. Ta ki bu plastikler antika değerine kavuştuktan sonra antikacılar ve koleksiyonerler tarafından kullanıla kadar! İşte ben bu test yöntemini internetteki bilgi patlamasının bir sonucu olarak tanıştığım bir kaç Amerikalı koleksiyonerden öğrendim.
Neyse, bu arada yaptığım yüzlerce deneylerden elde ettiğim sonuçları forumda tartışmaya açtım ve açıkça gördüm ki bu test kiti işe yarıyordu. Bir kere, tesbihlere zarar vermeden test imkanı tanıyordu. Sonra verdiği renk ve koku ile bariz sonuçlar ortaya çıkarıyordu. En önemlisi de diğer test yöntemleriyle birlikte kullanıldığında kesin sonuçlara ulaştırıyordu.
Bu test kitinin kazanılması için bu forumdaki pek çok koleksiyoner ve tesbih ustasının yardımı olmuştur. Kimisi tesbihlerini göndererek, kimisi objelerini göndererek, kimisi de numuneler göndererek destek olan bütün forum sakinlerinin her birine tesbihforum adına içten teşekkürlerimi borç bilirim.
PRATİK FORMÜL: 900 gram normal sıcaklıktaki saf suyun içine 100 gram KOH (Potasyum Hidroksit) yavaş yavaş atılarak karıştırılır ve KOH tamamen çözdürülür. Daha sonra mercimek tanesi kadar Potasyum Permanganat (tablet halinde satılan Permasol adlı ilaç) bir yerde iyice ezilerek bu çözeltiye atılır ve tamamen çözünene kadar karıştırılır. Bir gece bekletilir ve renkli şişelerde saklanır. Isı ve ışıktan uzak tutulur.
DİKKAT: Bu formülde kullanılan kimyasallar tehlikelidir; yutulmamalıdır, cilde temas ettirilmemelidir. Çocuklardan uzak tutulmalıdır. Tesbihlerinizde renk değişimi yapacağı için tesbihlerden uzak tutulmalıdır. Elbiselerinizde renk değişimi yapabileceğinden üzerinize dökmeyiniz. Hazırlanan çözeltinin cilde ani zararı yoktur. Bulaşma olursa bol suyla yıkayınız.
KULLANMA KLAVUZU: Önce Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor.
Üye Ol ya da
Giriş Yap sitesindeki "Sıkma Kehribar Tesbih Tayin Anahtarını" okuyunuz. Görüntüsünden, patin testinden ve kül çekme testinden geçtiğine emin olduğunuz objenizin bir kenarını ince bir zımparaya sürünüz. Zımpara üzerinde gömlek düğmesi çapında bir alanı doldurmanız yeterlidir. Şişeyi iyice çalkalayınız ve içine PET şerit (pet bardaklardan, pet şişelerden keseceğiniz yarım santim eninde şeritler) daldırınız. Şerit üzerindeki sıvıyı zımparaya sıvanmış malzemeye bulaştırınız. Renk değişimini gözlemleyiniz. Mordan başlayan bir renk değişimi-kararma- (siyaha kadar gidebilir) varsa hemen koklayınız. Renk değişimi yoksa malzeme sahtedir koklamaya gerek yoktur. Çıkan koku amin (amonyak ve türevleri) kokusu ise malzeme sahtedir. Koku yoksa yada mentolümsü bir koku varsa malzeme orijinaldir.
DİKKAT: Çözeltinizi kirletmeyiniz; her seferinde yeni ve temiz bir şerit kullanınız.
Amonyak ve türevleri: Yeni üretilen SK benzeri plastiklerin çoğunda bulunur; Amonyak,üre,etilamin, dimetilamin, trimetilamin,trietilentetramin,hekzametilentetramin vb. Çürük et kokusu, çürük balık kokusu,yoğun idrar kokusu vb. gibi çok rahatsız edici kokuları vardır. Orijinal SK'ların hiç biri bu kokuları vermez.
Testin uygulanmasıyla ilgili video: (tarafımdan çekilmiştir.)
Linklerin Görülmesine İzin Verilmiyor.
Üye Ol ya da
Giriş YapLinkback: http://tesbihforum.com/bernsteina-t1210.0.html